ελληνικά παιδικά βιβλία της κιθάρας

Η επιλογή του βιβλίου για τους μικρούς μαθητές της κιθάρας, είναι θέμα του δάσκαλου. Μετά από λίγα μαθήματα γνωριμίας με τον μικρό μαθητή του δημοτικού, κάθε δάσκαλος επιλέγει το κατάλληλο βιβλίο ή τον συνδυασμό βιβλίων που θα οδηγήσει τον μαθητή του στα πρώτα βήματα.

Το πρώτο βιβλίο είναι το πιο σημαντικό. Εγώ το έχω ακόμη στη βιβλιοθήκη μου. Είναι όμως πλέον ξεπερασμένο. Θα σας παρουσιάσω όλα τα καλά βιβλία που κυκλοφορούν σήμερα και τα ξέρω γιατί τα έχω δουλέψει. Τα βιβλία αυτά είναι όλα φτιαγμένα από πολύπειρους και διακεκριμένους Έλληνες κιθαριστές. Πριν τα δείτε όμως, με τα εξώφυλλά τους, θα γράψω τα συμπεράσματα από την δική μου μικρή εμπειρία, διδάσκοντας εδώ και μια δεκαετία:

Πρώτον, δεν είναι όλοι οι μαθητές δημοτικού «το ίδιο»: Έχει τεράστια απόσταση ένα «δευτεράκι» με ένα «πεμπτάκι». Αρκετοί από τους «μεγάλους» του δημοτικού, αν δουν πολύ παιδικά σχέδια στο βιβλίο… προσβάλλονται. Λένε – από μέσα τους – «τι μου έδωσε τώρα αυτός, να διαβάζω πεταλουδίτσες και ποντικάκια, δεν βλέπει ότι είμαι μεγάλος;».

Δεύτερον, κάθε παιδί είναι ξεχωριστό: Ορισμένα χαίρονται πολύ με τα παιδικά τραγούδια και δεν θέλουν να φύγουν από αυτό το ρεπερτόριο ακόμη κι όταν πρέπει. Άλλα παιδιά, δυσκολεύονται οπότε μένουν στο απλό ρεπερτόριο και σε απλά κομμάτια. Εκεί χρειάζονται αλλά βιβλία και παρτιτούρες πιο «σοβαρές» (χωρίς «ζωγραφιές για μωρά»).

Τρίτον, κανένα βιβλίο δεν είναι τέλειο: Μερικά κομμάτια είναι ωραία και άλλα είναι αδιάφορα. TIP: Αν δυσφημίσει ο δάσκαλος ένα μέτριο κομμάτι, τότε θα μπορεί να… διαφημίσει ένα άλλο και να «σπρώξει» το μαθητή στη μελέτη της «καλής παρτιτούρας», αφήνοντας στην άκρη «αυτό που δεν μας αρέσει». Είναι ποτέ δυνατόν να παίξει ένας Ολυμπιακός τον ύμνο του Παναθηναϊκού; Όχι βέβαια… Στις περιπτώσεις που ζητήματα τεχνικής το επιβάλουν δεν γίνεται και πολλή συζήτηση: Θα μελετηθεί αυτό που είναι απαραίτητο για την πρόοδο του παιδιού.

Τέταρτον, συζήτηση για νότες του βιβλίου που μπορούν να αλλάξουν: Σε κάποιες περιπτώσεις, η κουβέντα για τροποποίηση της παρτιτούρας είναι πολύ δημιουργική, οξύνει τη φαντασία του παιδιού και νιώθει ευθύνη που θα επιλέξει το καλύτερο, βάζοντας π.χ. ένα ρε στη θέση ενός σολ ή αντικαθιστώντας δύο όγδοα του σολ με ένα σολ διάρκειας ενός τετάρτου. Και γράφει την αλλαγή μόνο του πάνω στο βιβλίο.

Πέμπτον, το βιβλίο δεν προχωρά συνεχώς με τη σειρά: Αν και είναι γενικά δομημένα με σειρά δυσκολίας τα κομμάτια, πολλοί μαθητές έχουν ενδιαφέρον να παίξουν κάτι που είναι γι’ αργότερα. Ζήτω η αναρχία λοιπόν! (εντάξει, με μέτρο). Και ίσως διαλέξουν μόνοι τους ένα κομμάτι που άκουσαν και τους έκανε θετική εντύπωση. Ή ίσως να αποφύγουν κάποιο επειδή «είναι δύσκολο» ή επειδή «είναι μεγάλο». Πάντως έρχονται πιο κοντά στην ύλη του βιβλίου.

Έκτον, το βιβλίο… ενός άλλου μαθητή είναι επίσης χρήσιμο: Όταν μπαίνει στην αίθουσα ένας μαθητής, καλό είναι να ακούει για 2-3 λεπτά τι παίζει ο προηγούμενος, αν υπάρχει «ηλικιακή γειτνίαση» – στο περίπου έστω. Αφήστε που μπορεί να δημιουργηθεί κι ένα «παρεάκι». Ο ένας μαθαίνει απ’ τον άλλον. Και ακούει μια άλλη κιθάρα, όχι μόνο του δάσκαλου.

Έβδομον, το βιβλίο μπορεί να γίνει έμπνευση για μια «σύνθεση»: Έχει πολύ ενδιαφέρον να γίνουν οι αρχάριοι μαθητές μικροί συνθέτες. Να γράψουν μόνοι τους μια παρτιτούρα. Τα πάντα. Από το κλειδί του σολ, το μέτρο, να υπολογίσουν τις αξίες κάθε μέτρου, να βάλουν όγδοα, τέταρτα, μισά και ολόκληρα, να βάλουν σύμβολα δεξιού και αριστερού χεριού, να βάλουν τίτλο στη σύνθεσή τους και φυσικά να το παίξουν… στο επόμενο μάθημα. Ά, και καλό είναι να χρησιμοποιούν την κιθάρα σαν γραφείο, με την πλευρά των χορδών προς τα κάτω – άλλο ένα μοναδικό χαρακτηριστικό του οργάνου, για το οποίο μπορούν να μας ζηλεύουν οι φλαουτίστες ή οι βιολιστές!

Όγδοον, τα πρώτα κομμάτια του βιβλίου είναι τα πιο σημαντικά: Μετά από μερικούς μήνες, ο μαθητής είναι ωραίο να επιστρέφει σε αυτά. Παίζοντας πλέον με άνεση τα απλούστερα πράγματα που μάθαινε «παλιά», ακόμη και ανοιχτές χορδές, νιώθει αυτοπεποίθηση, βλέπει στον εαυτό του την πρόοδο που έχει κάνει και παίρνει δύναμη γι’ αυτό που έρχεται. Όταν μάλιστα η αναδρομή γίνεται σε φάσεις που το παιδί είναι κουρασμένο ή ανήσυχο πως δεν τα καταφέρνει, είναι ακόμη καλύτερες οι πρώτες σελίδες. Σε αυτές τις περιπτώσεις της ανησυχίας, ένα ωραίο κόλπο είναι «κρατήστε την κιθάρα ανάποδα»: χτυπάτε τις χορδές με το αριστερό και πιέζετε στα τάστα με το δεξί, να δείτε πως ήσασταν όταν ξεκινήσατε…

Ένατον, το βιβλίο λειτουργεί ως αφορμή για λίγη ιστορία της μουσικής: Είναι ευκαιρία, πάνω στο μικρό ρεπερτόριο, να γίνεται αναφορά στο μουσικό κομμάτι. Αν είναι ο «ύμνος της χαράς», είναι πρώτης τάξης ευκαιρία να μάθει το παιδί για τον Μπετόβεν (κι ας μην είναι «κιθαριστικός» συνθέτης), τον Μότσαρτ που έγραφε μουσική από 5-6 ετών, τον Μπαχ: ο κορυφαίος συνθέτης όλων των εποχών που περιμένει όλους «στη γωνία» να μας… ταλαιπωρήσει και να μας οδηγήσει στην μαγεία της μουσικής του. Ή ο Χατζιδάκις, ο Θεοδωράκης, Λοΐζος, ο Σαββόπουλος για παράδειγμα.

Δέκατον, δεν σκέφτομαι κάτι, αλλά η φαντασία του παιδιού θα μας συμπληρώσει: Το μάθημα είναι μια ανοιχτή και ζωντανή διαδικασία. Ο μαθητής πολλές φορές με τις ερωτήσεις του μας οδηγεί σε καινούργια μονοπάτια. Θυμάμαι όταν έκανα το ένα και μοναδικό μάθημα κιθάρας στο γιο μου όταν ήταν μικρούλης (συνέχισε τα μαθήματά του… αλλά όχι με μένα): προσπαθούσα να του μάθω τη «γαλήνη» από το παιδικό βιβλίο της κιθάρας του Ασημακόπουλου. Είχε νευριάσει που δεν μπορούσε να τα καταφέρει και το κομμάτι μετονομάσθηκε σε «πίεση». Αν τον ακούγατε τι απίστευτα πράγματα παίζει σήμερα…

τα βιβλία

Ας πάμε τώρα στα παιδικά βιβλία της κιθάρας τα οποία έχουν επιμεληθεί σπουδαίοι Έλληνες κιθαριστές. Ξεχωρίζω τις «Κιθαροζωγραφιές» του Άγγελου Νικολόπουλου – με το πράσινο εξώφυλλο, το πρώτο βιβλίο της σειράς, ενώ μπορεί να συμπληρωθεί και με το δεύτερο, με το κόκκινο εξώφυλλο (το γαλάζιο, δεν είναι και τόσο αποτελεσματικό). Το βιβλίο αυτό είναι καλό για μικρούς μαθητές, ας πούμε τετάρτης-πέμπτης δημοτικού, γενικώς.

Για πιο μικρά παιδιά, το καλύτερο βιβλίο (πάντα κατά τη γνώμη μου, αυτή γράφω!), είναι «Το Μικρό Ρεσιτάλ» του Ευάγγελου Μπουντούνη. Δίνει περισσότερο χρόνο στο δάσκαλο να μάθει το παιδί τα απολύτως στοιχειώδη στην τεχνική της κιθάρας. Και προσφέρει μια δεύτερη κιθάρα συνοδείας που βοηθά το παιδί να παίζει ντουέτο, να έχει καλύτερο έλεγχο στο ρυθμό, να ακούσει ένα επεξεργασμένο και πιο ολοκληρωμένο μουσικό αποτέλεσμα.

Ένα σπουδαίο πρώτο βιβλίο που μπορεί να κρατήσει ένα μαθητή αρκετό καιρό με ενδιαφέρον μουσικό περιεχόμενο και φυσικά αρτιότατο από κάθε άποψη, έχει την υπογραφή του μαέστρου Ευάγγελου Ασημακόπουλου και είναι «Το Παιδικό Βιβλίο της Κιθάρας». Κι αυτό καλύπτει τους μαθητές του δημοτικού.

Επίσης, καλά βιβλία που έχω ξεφυλλίσει ή και δουλέψει, είναι:

  • «το αλφαβητάρι της κιθάρας» του Τάσου Δέλιου
  • «το πρώτο μου βιβλίο για κιθάρα» του Ιάκωβου Κολανιάν
  • «ο μαγικός κόσμος της κιθάρας» του Κώστα Παρισιάδη
  • «ταξίδι στην κιθαροχώρα» της Κατερίνας Βαφειάδου

Διαβάστε ακόμη:

η κιθάρα στο ίντερνετ
κουίζ για μικρούς κιθαριστές

Δημοσιεύτηκε από τον mvoutsadakis

μουσικός (δάσκαλος κλασσικής κιθάρας) και δημοσιογράφος (συντάκτης εφημερίδων) - musician (guitar teacher) and journalist (newspaper editor)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: